ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (Ε.Η.Δ.Ε.) του Πανεπιστημίου Πατρών

Η Επιτροπή Βιοηθικής του Πανεπιστημίου Πατρών συστάθηκε αρχικά με τις υπ' αρ. 360/12.11.2003 και 362/10.12.2003 αποφάσεις της Συγκλήτου και αποτελείτο από τρία (3) μέλη ΔΕΠ. Με την υπ' αρ. 459/31.3.2011 απόφαση της Συγκλήτου η επιτροπή διευρύνθηκε σε επταμελή, ώστε να καλύπτεται η πλειονότητα των επιστημονικών τομέων σε ηθικά και δεοντολογικά ζητήματα, ενώ στην αρ. 41/06.11.2014 συνεδρίαση Συγκλήτου και στην αρ. 115/25.04.2017 συνεδρίαση Συγκλήτου αποφασίστηκαν οι ανασυγκροτήσεις της. 

Η σύσταση της Επιτροπή Ηθικής και Δεοντολογίας της Έρευνας (Ε.Η.Δ.Ε.) κατόπιν της τελευταίας σχετικής απόφασης με Υπ. αριθμ. 285/8531/26.03.2019 Πράξη Πρυτάνεως του Πανεπιστημίου Πατρών, (κατ' εφαρμογή των διατάξεων 4521/2018, άρθρα 21 & 22), σε συνέχεια της αριθμ. 581/04.02.2019 Συνεδρίασης της Επιτροπής Ερευνών του Παν. Πατρών και της αριθμ. 147/07.03.2018 Συνεδρίασης της Συγκλήτου του Ιδρύματος). 

ΣΚΟΠΟΣ

Αποστολή της Ε.Η.Δ.Ε. είναι να παρέχει, σε ηθικό και δεοντολογικό επίπεδο εγγύηση αξιοπιστίας των ερευνητικών έργων που διεξάγονται από μέλη του Πανεπιστημίου Πατρών. Η Ε.Η.Δ.Ε. ελέγχει εάν ένα ερευνητικό έργο διενεργείται με σεβασμό στην αξία των ανθρώπινων όντων, στην αυτονομία των προσώπων που συμμετέχουν, στην ιδιωτική ζωή και τα προσωπικά τους δεδομένα, καθώς και με φροντίδα και σεβασμό για το φυσικό και πολιτιστικόπεριβάλλον. Η Επιτροπή ελέγχει, επίσης, την τήρηση των γενικά παραδεδεγμένων αρχών της ακεραιότητας της έρευνας και των κριτηρίων της ορθής επιστημονικής πρακτικής. Επιπλέον η Ε.Η.Δ.Ε. στοχεύει και στην επιμόρφωση του επιστημονικού και διοικητικού προσωπικού καθώς και των φοιτητών του Πανεπιστημίου Πάτρας σε θέματα ηθικής και δεοντολογίας της έρευνας.

Η Επιτροπή Ηθικής και Δεοντολογίας της Έρευνας (Ε.Η.Δ.Ε.) του Πανεπιστημίου Πατρών (Π.Π.) λειτουργεί σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4521/2018, τις σχετικές αποφάσεις της Συγκλήτου και το εκάστοτε εν ισχύ κανονιστικό πλαίσιο.

ΜΕΛΗ

Με βάση την τελευταία ανασυγκρότηση (υπ. αριθμ. 285/8531/26.03.2019 Πράξη Πρυτάνεως του Πανεπιστημίου Πατρών, - κατ' εφαρμογή των διατάξεων 4521/2018, άρθρα 21 & 22, σε συνέχεια της αριθμ. 581/04.02.2019 Συνεδρίασης της Επιτροπής Ερευνών του Παν. Πατρών και της αριθμ. 147/07.03.2018 Συνεδρίασης της Συγκλήτου του Ιδρύματος), η σύσταση της Επιτροπής Βιοηθικής είναι η κάτωθι:

Τακτικά Μέλη

Α.Α.

Ονοματεπώνυμο

Τμήμα

Ίδρυμα

Βαθμίδα

E-mail

1

Σταύρος Ταραβήρας

Ιατρικής

Πανεπιστήμιο Πατρών

Καθηγητής, Πρόεδρος Επιτροπής

taraviras@med.upatras.gr

2

Δημήτριος Βύνιος

Χημείας

Πανεπιστήμιο Πατρών

Καθηγητής, Αντιπρόεδρος Επιτροπής

vynios@upatras.gr, vynios@chemistry.upatras.gr

3

Γεώργιος Πατρινός

Φαρμακευτικής

Πανεπιστήμιο Πατρών

Καθηγητής

gpatrinos@upatras.gr

4

Παναγιώτης Αλεξόπουλος

Ιατρικής

Πανεπιστήμιο Πατρών

Επίκουρος Καθηγητής

panos.alexopoulos@upatras.gr

5

Αικατερίνη Δερμών

Βιολογίας

Πανεπιστήμιο Πατρών

Καθηγήτρια

dermon@upatras.gr

6

Αγλαΐα Λιούρδη

Νομικής

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Επίκουρη Καθηγήτρια

aggy.liourdi@gmail.com,

7

Βασιλική Μολλάκη

-

Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής

Επιστημονική Συνεργάτης

v.mollaki@bioethics.gr,

Αναπληρωματικά Μέλη 

Α.Α.

Ονοματεπώνυμο

Τμήμα

Ίδρυμα

Βαθμίδα

E-mail

1

Κωνσταντίνος Ασημακόπουλος

Ιατρικής

Πανεπιστήμιο Πατρών

Καθηγητής

kassima@upatras.gr

2

Απόστολος Βανταράκης

Ιατρικής

Πανεπιστήμιο Πατρών

Καθηγητής

avanta@upatras.gr,

avantar@med.upatras.gr

3

Δημήτριος Βλαστός

Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων

Πανεπιστήμιο Πατρών

Αναπληρωτής Καθηγητής

dvlastos@upatras.gr

4

Ευγενία Αρβανίτη

Επιστημών Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην προσχολική Ηλικία

Πανεπιστήμιο Πατρών

Επίκουρη Καθηγήτρια

earvanitis@upatras.gr

5

Ιωάννης Ντούβας

 

 

Νομικός Επιστήμων

ioannis.ntouvas@hotmail.com

6

Αντώνιος Σταματάκης

Νοσηλευτικής

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Αναπληρωτής Καθηγητής

astam@nurs.uoa.gr

 

Αρμοδιότητες

Οι αρμοδιότητες της Επιτροπής Βιοηθικής του Πανεπιστημίου Πατρών είναι οι ακόλουθες:

1. Αρμοδιότητα της Ε.Η.Δ.Ε. είναι να διαπιστώνει εάν ένα συγκεκριμένο ερευνητικό έργο που πρόκειται να εκπονηθεί στο Π.Π. δεν αντιβαίνει στην κείμενη νομοθεσία και κατά πόσον συνάδει με γενικά παραδεδεγμένους κανόνες ηθικής και δεοντολογίας της έρευνας και ερευνητικής ακεραιότητας ως προς το περιεχόμενο και τον τρόπο διεξαγωγής της. Ειδικότερα στις αρμοδιότητες της Ε.Η.Δ.Ε. περιλαμβάνονται:

α) Η εξέταση των χρηματοδοτούμενων ερευνητικών έργων που, κατά δήλωση του επιστημονικού υπευθύνου, μετά από συμπλήρωση σχετικού εντύπου, περιλαμβάνουν έρευνα στον άνθρωπο, σε υλικό που προέρχεται από άνθρωπο (όπως γενετικό υλικό, κύτταρα, ιστοί και προσωπικά δεδομένα) σε ζώα ή στο περιβάλλον, φυσικό και πολιτιστικό, τα οποία υποβάλλονται υποχρεωτικά για έγκριση στην Ε.Η.Δ.Ε.

β) Η εξέταση, εκτός των ερευνητικών έργων της παραπάνω περίπτωσης α΄, και οποιουδήποτε άλλου ερευνητικού έργου, ύστερα από αίτηση ενδιαφερόμενου προσώπου ή καταγγελία. Επιπλέον η γνωμάτευση μπορεί να αφορά θέματα ηθικής και δεοντολογίας που αφορούν άρθρο προς δημοσίευση σε επιστημονικό περιοδικό ή υπό εκπόνηση διπλωματική εργασία ή διδακτορική διατριβή.

γ) Η εξέταση τροποποιήσεων σε ήδη εγκεκριμένες και υλοποιούμενες έρευνες.

δ) Η προστασία του ατόμου κατά την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων του, που προκύπτουν από κάθε σχετική έρευνα.

2. Η Ε.Η.Δ.Ε. ελέγχει τη συμμόρφωση τήρησης του ηθικού, δεοντολογικού και νομικού πλαισίου και όλων των σχετικών εγγράφων που είναι απαραίτητα. Επιπλέον έχει τη δυνατότητα να διενεργεί ελέγχους κατά τη διάρκεια της εξέλιξης της συγκεκριμένης έρευνας έως την ολοκλήρωσή της, προβαίνοντας σε συστάσεις για την αρτιότερη, ηθικά και δεοντολογικά, διενέργειά της.

3. Είναι απαραίτητη η χορήγηση της σχετική έγκριση από την Ε.Η.Δ.Ε. προκειμένου το έργο να αρχίσει να υλοποιείται.

4. Η Ε.Η.Δ.Ε. εισηγείται στην Επιτροπή Ερευνών του Π.Π. την αναστολή ενός ερευνητικού έργου, εφόσον υπάρχει παράβαση της νομοθεσίας και του Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας της Έρευνας του Π.Π. Οι αποφάσεις της Ε.Η.Δ.Ε. είναι δεσμευτικές για το Π.Π.

5. H Ε.Η.Δ.Ε. μπορεί να παρέχει επιστημονική γνώμη-εισήγηση στην Επιτροπή Ερευνών του Π.Π., σε θέματα αρμοδιότητάς της, σε περίπτωση που της ζητηθεί.

6. Εάν η νομοθεσία προβλέπει έγκριση ή αδειοδότηση ενός ερευνητικού έργου από άλλη αρμόδια δημόσια υπηρεσία, διοικητικό όργανο ή ανεξάρτητη διοικητική Αρχή, η σχετική απόφαση της Ε.Η.Δ.Ε. δεν υποκαθιστά την εν λόγω έγκριση ή αδειοδότηση. Όλες οι σχετικές εγκρίσεις πρέπει να προϋπάρχουν κατά την υποβολή αίτησης στην Ε.Η.Δ.Ε.

7. H Ε.Η.Δ.Ε. αναλαμβάνει πρωτοβουλίες με σκοπό την επιμόρφωση σε θέματα ηθικής και δεοντολογίας της έρευνας που απευθύνονται στο επιστημονικό προσωπικό, στο διοικητικό προσωπικό και τους φοιτητές του Πανεπιστημίου Πατρών.

Οι σχετικές αποφάσεις της Συγκλήτου και του πρυτανικού Συμβουλίου μπορεί να αναζητηθούν εδώ.

Διαδικασία Υποβολής αιτήματος στην Επιτροπή Βιοηθικής

Τα αιτήματα προς την Επιτροπή υποβάλλονται από μέλη ΔΕΠ του Πανεπιστημίου Πατρών προς την κα. Στυλιανή Στυλιάδη (ΕΛΚΕ, Γραφείο Γραμματείας, email: ehde@upatras.gr) ηλεκτρονικά.

Ο μέσος χρόνος γνωμοδότησης της επιτροπής, από τη στιγμή που θα λάβει γνώση της αιτήσεως, είναι δύο εβδομάδες.

Η υποβολή περιλαμβάνει:

α) τη συμπλήρωση του γενικού ερωτηματολογίου προγράμματος ερευνητικής δραστηριότητας ή διδακτικής πρακτικών ασκήσεων,

β) τη συμπλήρωση του ειδικού ερωτηματολογίου με συγκεκριμένη αναφορά στις σελίδες του Ερευνητικού πρωτοκόλλου, και

γ) την κατάθεση του πρωτοκόλλου που θα περιλαμβάνει όλες τις λεπτομέρειες της πρόταση για το σκεπτικό και τα ηθικά διλήμματα που μπορεί να προκύπτουν από τη μελέτη. Οδηγίες για το περιεχόμενο του ερευνητικού πρωτοκόλλου παρέχονται στο παράρτημα Γ του ειδικού ερωτηματολογίου.

Η επιτροπή δύνανται να ζητήσει διευκρινήσεις είτε διορθώσεις του υποβαλλόμενου πρωτοκόλλου.

Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της εξέτασης της πρότασης χορηγείται βεβαίωση από την Ε.Η.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Πατρών.